17 January 2021 05:11 am
Kinno

ਛੱਲਾ – ਮਾਂ ਦੀ ਅਸੀਸ ਏ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ)

- Posted on 05 January 2021

-ਅਜੀਤ ਹਮਦਰਦ

         ਗੱਲ ਸ਼ਾਇਦ ਤੀਹ ਕੂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਕਿਸੇ ਗੱਲੋਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਈ। ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਤੱਕ ਪੁੱਜੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਿਲ ਕੇ ਨਰਾਜ਼ਗੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਅਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ। ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ। ਅਕਸਰ ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਕਾਰਣ ਘਰੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

           ਮੇਰੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਵਾਲਾ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਜਿਗਰੀ ਮੈਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਕਿਸੇ ਪੰਡਤ ਪਾਸ ਲੈ ਗਿਆ। ਪੱਤਰੀ ਘੋਖਣ ਮਗਰੋਂ ਪੰਡਤ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਖੁਰੀ ਦਾ ਛੱਲਾ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਵਿਚਲੀ ਉੰਗਲ਼ ‘ਚ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ‘ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਥਾਹ ਲਗਾਓ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਗੱਲ’ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ, ਮੈਂ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਛੱਲਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਰੱਬ ਦੀ ਕਰਨੀ ਐਸੀ ਹੋਈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮਾਂਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮਨ ’ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਗਲਤ-ਫਹਿਮੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਘਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੇ ਸਾਂਵੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਗੁਜ਼ਰਣ ਲੱਗੀ। 

            ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਮੈਂ ਸ਼ਾਇਦ ਚਾ-ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਛੱਲਾ ਉਤਾਰਿਆ ਸੀ ਪਰ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਮੁੜ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਵੇਖ ਫ਼ਿਰ ਪਾ ਲਿਆ, ਮਾਂ ਮੁੜ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਮਾਂ ਦੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਇਹ ਛੱਲਾ ਇੱਕ ਯੰਤਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਛੱਲਾ ਉੰਗਲ਼ੀ’ਚੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਖ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਤਹਈਆ ਕਰ ਲਿਆ। 

           ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉਤਰਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣੇਂ ਪਰ ਇਹ ‘ਛੱਲਾ’ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਅਥਾਹ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਅਸੀਸ ਬਣ ਮੇਰੀ ਉੰਗਲ਼ੀ’ਚ ਮੇਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆ ਰਿਹਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਡੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਛੱਲੇ ਵੱਲ ਵੇਖ਼ਦਾ ਤੇ ਛੱਲੇ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਦਾ, ਜਾਪਦਾ ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਨੇ ਮੱਥਾ ਚੁੱਮ ਕੇ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ ਕਿ “ਜੁੱਗ-ਜੁੱਗ ਜੀਵੇ ਮੇਰਾ ਲਾਲ”।

            ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵੀਹ ਕੂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮੇਜਰ ਸਰਜ਼ਰੀ ਹੋਈ ਸੀ 13-14 ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ਼ਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਮੁੜ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ‘ਚ ਇਲਾਜ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਕੱਲਿਆਂ ਜਲੰਧਰ ਛੱਡੇ ਜਾਣਾਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲੈ ਆਇਆ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਸਰਕਾਰੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਜ਼ਰਨ ਲੱਗਾ, ਹਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਜਲੰਧਰ ਲਈ ਝੂਰਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਸੀ ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਛੱਡ ਸਕਦਾ।

            ਫ਼ਿਰ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਸਟੇਟ ਕੋਵਿਡ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਰੂਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤੇ ਮੇਰੀ ਡਿਊਟੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੋਵਿਡ ਵੀਡੀਓ ਬੁਲਿਟਨ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣ ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਦੇਖ਼-ਰੇਖ ਲਈ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਲਾਕ-ਡਾਉਨ ਦੌਰਾਨ, ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਟੀਮ ਲਗਾਤਾਰ 210 ਦਿਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਡਿਊਟੀ ਨਿਭਾਓਦੇ ਰਹੇ।

           ਸੰਨ 2020 ਦੇ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਮਗਰਲੇ ਅੱਧ ’ਚ  ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਏ। ਮੇਰੀ ਹਾਲਤ ਕਾਫ਼ੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਈ, ਸ਼ਰੀਰਕ ਵੀ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵੀ। ਮੇਰੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹਿੰਮਤ ਵਿਖਾਈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੇਰੀ ਹੀ ਦੇਖ ਭਾਲ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨਫ਼ੈਕਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋ ਜਾਏ! ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਪਰ  ਉੱਥੇ ਪੁੱਜਣ ’ਤੇ ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੀ.ਪੀ. ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਕਲੌਟਿੰਗ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਰਾਤ ਫ਼ਿਟਜ਼ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਸਨ। 

            ਆਈ.ਸੀ.ਯੂ. ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੈਠੀ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ’ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ। ਘਰ’ਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਘੁਸਰ-ਮੁਸਰ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਸੀਰੀਅਸ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਤਾਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪੁੱਛਣ ‘ਤੇ ਪਤਨੀ ਆਖ਼ ਦਿੰਦੀ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਮੰਮੀ ਇਲਾਜ ਨੂੰ ਰਿਸਪੌਂਡ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਾਂ ਕੌਮਾਂ ’ਚ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਸੱਚ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ। ਮੈਂ ਸੌਂ ਨਾ ਸਕਦਾ, ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਬੇਚੈਨੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਮਾਂ ਦਾ  ਆਖ਼ਰੀ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੀ ਆਈ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ ਪਰ ਸ਼ਰੀਰ ’ਚੋਂ ਮੇਰੇ ਮੋਹ ਕਾਰਣ ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਹੀਂ ਸਨ ਨਿੱਕਲ ਰਹੇ। ਉਸ ਰਾਤ ਮੈਂ ਅੱਖਾਂ’ਚ ਹੰਝੂ ਭਰੀ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲ ਦਾ ਛੱਲਾ ਗੁਰੂ ਚਰਨਾਂ ’ਚ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ‘ਜੋ ਵੀ ਤੇਰੀ ਰਜ਼ਾ ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰ ਦਾਤਾ’। ਫ਼ੇਰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੋਹ ਤੋੜਦੇ ਤੋੜਦੇ ਦੋ ਦਿਨ ਹੋਰ ਲੱਗ ਗਏ। ਹਾਂ, ਮਾਂ ਨੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਆਲਮ ’ਚ ਜਦ ਆਖ਼ਰੀ ਸੁਆਸ ਲਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਪਾਸ ਪੁੱਜੇ ਨੂੰ ਵੀਹ ਕੂ ਮਿੰਟ ਹੋਏ ਸਨ। ਅਗਲੇ ਦਿਨੀ ਮੈਂ ਉਹ ਛੱਲਾ ਵੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਜੱਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਦੀ ਅਸੀਸ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵਾਂ।

-ਅਜੀਤ ਕੰਵਲ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ-

Read more

Punjabupdate is the free media platform established with a view to uphold what the fourth estate stands for without making any tall claims. Our practice so far has been to be non-conformist rather than flowing with the tide. We know this is not the easy path but then it has always been so. It is credibility and independence that are dear to us and epitomise our core values. We will question what is wrong and espouse what we feel is the right cause, at the same time fully conscious that both are relative terms but we will go by the interpretations are rooted in the collective consciousness of the people. At the same time, we will not stake any claim to be moralists as that can the most difficult test to pass and we admit it.
Copyright 2020 © punjabupdate.com